Nasza Loteria - pasek na kartach artykułów

Historia dożynkowego wieńca. Skąd wziął się taki zwyczaj? Jak powstaje dożynkowy wieniec?

Agnieszka Aulich
Agnieszka Aulich
Wieńce często zawierają symbole chrześcijańskie i narodowe
Wieńce często zawierają symbole chrześcijańskie i narodowe UG Korzenna
W większości powiatów mamy już za sobą dożynki. Czas dożynek w symboliczny sposób kończy czas żniw, wieńcząc tym samym roczny cykl prac polowych. Święto to jest podziękowaniem za udane zbiory, a także intencją o urodzaj w przyszłych latach. Skąd się wziął zwyczaj tworzenia wieńców dożynkowych? Dożynkowy wieniec to symbol udanych plonów. Jak powstaje dożynkowy wieniec?

Spis treści

Wieniec - symbol święta plonów

Najważniejszym elementem święta plonów jest oczywiście chleb.

Drugim bardzo ważnym elementem święta plonów, mającym wieloletnią tradycję, są niewątpliwie wieńce dożynkowe. Ich tradycja sięga XVI wieku.

W Polsce dominowała wtedy gospodarka folwarczna, jednak niektóre źródła podają, że obchody dożynkowe zawierają ślady najstarszych obrzędów i ofiar składanych bóstwom urodzaju.

Dożynkowe wieńce powstają w wielu sołectwach i są najczęściej dziełem miejscowych gospodyń
Dożynkowe wieńce powstają w wielu sołectwach i są najczęściej dziełem miejscowych gospodyń Tadeusz Żurek

Mowa tu o zwyczaju związanym z ostatnią garścią niezżętego zboża, które po żniwach pozostawiano na pustym polu. W innej interpretacji, rolnik, ścinając ostatni kłos zboża (tzw. dorżnięcie ostatnich kłosów zboża - stąd nazwa „dożynki”), żegnał pole znakiem krzyża i wracał do domu z wianuszkiem z ostatnich kłosów zboża, uroczyście obwieszczając tym samym koniec zbiorów. A z czasem wianuszek, nazywany plonem, zmienił się w wieniec, ozdobiony kwiatami i owocami.

By nie zginął obyczaj

Obyczaj ten miał symbolizować ciągłość wegetacji i urodzaju. Ostatnie pozostawione na polu kłosy ścinał bardzo uroczyście najlepszy żniwiarz, po czym wręczał je żniwiarkom przodownicom, aby uplotły z nich wieniec. Wieniec niosła w dom dziedzica lub włościanina najlepsza żniwiarka, czasem z pomocą innych żniwiarzy. Wieniec był przyjmowany z szacunkiem i wnoszony do domu. Potem następował poczęstunek. Po uczcie rozpoczynały się tańce, trwające do późnych godzin nocnych.

Dożynki były organizowane przez bogatszych gospodarzy lub szlachtę. W okresie międzywojennym zaczęto organizować dożynki parafialne, gminne i powiatowe.

Wieniec dożynkowy przechowywano w stodole lub na spichrzu, aż do następnego roku, do nowego siewu, a wykruszone z niego ziarna wsypywano do worków z ziarnem siewnym.

Jak powstaje dożynkowy wieniec?

Dożynkowy wieniec powstaje poprzez oplecenie szkieletu konstrukcyjnego wykonanego z wikliny lub z giętkich gałązek.

Zgodnie z tradycją do przygotowania wieńca nie używa się drutów ani metalowych konstrukcji. Wszystkie elementy łączone są ze sobą za pomocą lnianych sznurów i nici. Ramiona wieńca i inne części konstrukcyjne oplatane są kłosami zbóż.

Wieniec powinien zawierać każde zboże, które rośnie na polskiej ziemi. Zboże, które wykorzystane zostanie do wykonania wieńca, zbiera się z pól gdy jest jeszcze niedojrzałe, na wpół zielone. Jest wtedy najbardziej okazałe, ma ładny kolor i dużo ziarna. Ścina się je ręcznie, łączy w małe snopki i suszy przez kilka tygodni.

Wyplatanie wieńca jest bardzo czasochłonne. Wymaga precyzji i dużej pomysłowości.

Poszczególne elementy wieńca robione są z wysuszonych ziaren zbóż, nawleczonych na nici oraz przyozdabiane wedle uznania kwiatami, ziołami, owocami, warzywami czy wstążkami. Niektórym z tych elementów przypisuje się dodatkowa symbolikę. I tak kwiaty symbolizują radość, a wstążki powiewające na wietrze - swobodę.

Ważnym elementem jest zwieńczenie całości, najczęściej poprzez umieszczenie na jej szczycie symboli religijnych, takich jak: krzyż, hostia, monstrancja. Początkowo pleciono wieńce w kształcie okręgu, ale z czasem pojawiły się bardziej wyszukane kształty: korony, kielichy czy serca.

Wieńce często zawierają symbole chrześcijańskie i narodowe
Wieńce często zawierają symbole chrześcijańskie i narodowe UG Korzenna

Powstają też wieńce zawierające symbole chrześcijańskie albo narodowe, zgodnie z przesłaniem święta plonów, które łączy w sobie tradycje kościelne oraz patriotyczne.

Piękny zwyczaj wyplatania wieńców dożynkowych zachował się do dzisiaj nie tracąc nic na aktualności. Dożynkowe wieńce powstają w wielu sołectwach i są dziełem najczęściej miejscowych gospodyń, które w zgodzie z tradycją przekazywaną od pokoleń wyplatają prawdziwe dzieła sztuki.

Zmiany w polskich szkołach - to musisz wiedzieć!

od 16 lat

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wideo

Materiał oryginalny: Historia dożynkowego wieńca. Skąd wziął się taki zwyczaj? Jak powstaje dożynkowy wieniec? - Dziennik Polski

Wróć na kwidzyn.naszemiasto.pl Nasze Miasto