Gmina Kwidzyn. 102. rocznica Plebiscytu na Powiślu, Warmii i Mazurach. W Janowie uczczą pamięć bohaterów „Małej Polski”

Mirosław Wiśniewski
Mirosław Wiśniewski
Podczas uroczystości delegacje złożą kwiaty na grobach bohaterów "Małej Polski"
Podczas uroczystości delegacje złożą kwiaty na grobach bohaterów "Małej Polski" Fot. Mirosław Wiśniewski/archiwum
Udostępnij:
Uroczysta Msza święta oraz symboliczne złożenie kwiatów na cmentarzu w Janowie upamiętnią 102. rocznicę Plebiscytu na Warmii, Mazurach i Powiślu.

- Dla mieszkańców Janowa, leżącego obecnie w gminie Kwidzyn, to szczególna data, gdyż w przeciwieństwie do pozostałych miejscowości objętych Plebiscytem w 1920 roku, tu wynik głosowania okazał się korzystny dla Polaków. I tak przed stuleciem na Dolnym Powiślu powstała polska enklawa nazywana „Małą Polską” - podkreśla Norbert Cesarz, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Kwidzynie.

Przypomnijmy, że 11 lipca 1920 roku, na podstawie decyzji Traktatu Wersalskiego, ustalającego nowy porządek w Europie po zakończeniu I wojny światowej, na obszarze Warmii, Mazur i Powiśla odbył się plebiscyt, który miał rozstrzygnąć o przynależności tych ziem do Polski lub do Niemiec. Plebiscytem na Powiślu objęto cztery powiaty (suski, kwidzyński, sztumski, malborski). W okręgu kwidzyńskim za Polską oddano 7947 głosów (7,6%), a zdecydowana większość poparła Niemcy - 96 894 (ok. 92%). Najwięcej głosów za Polską oddano natomiast w powiecie sztumskim (19,7%).
Na niepomyślny dla Polski wynik głosowania miała wpływ proniemiecka postawa komisji alianckich (poza Francuzami), terror i propaganda niemiecka, a także ściągnięcie przez Niemców na tereny plebiscytowe ok. 200 tys. emigrantów, którzy wzięli udział w głosowaniu. Do tego należy dodać niski poziom polskiej świadomości narodowej mieszkańców terenów plebiscytowych i małe nim zainteresowanie polskiego rządu. Ponadto plebiscyt odbywał się w momencie wyjątkowo trudnym dla Rzeczypospolitej. Trwała właśnie wojna polsko-bolszewicka, która stawiała pod znakiem zapytania dalsze istnienie niepodległej Polski. Propaganda niemiecka wykorzystywała to, określając Polskę mianem „państwa sezonowego”.

W plebiscycie mieszkańcy powiślańskich wsi: Małe Pólko, Nowe Lignowy, Kramrowo, Bursztych i Janowo opowiedzieli się za przyłączeniem do Polski

Uroczystości w Janowie upamiętniające 101. rocznicę plebiscy...

W wyniku przeprowadzonego plebiscytu stronie polskiej przyznano jedynie 8 gmin. Wśród nich były powiślańskie wsie: Małe Pólko, Nowe Lignowy, Kramrowo, Bursztych i Janowo, których mieszkańcy opowiedzieli się za przyłączeniem tych ziem do Polski. W efekcie po prawej stronie Wisły wydzielono niewielki obszar obejmujący te miejscowości (wraz z portem rzecznym w Korzeniewie, ale bez wsi Korzeniewo), który włączony został w granice Rzeczpospolitej Polskiej. Ze względu na lokalizację obszar ten nazywany był „Małą Polską” lub „Rzeczpospolitą Janowską”.
Jak podkreśla dyrektor GOK ogromna determinacja, odwaga i patriotyzm mieszkańców tych okolic doprowadziły do zwycięstwa. Niestety za swoją postawę polonijni działacze plebiscytowi zapłacili ogromną cenę. Na początku działań wojennych w 1939 roku, wielu z nich zostało pojmanych przez hitlerowców i wywiezionych na śmierć w okolice Lasu Szpęgawskiego. Po latach, do Janowa przywieziono prochy pomordowanych Janowiaków i złożono w symbolicznej mogile przed kościołem parafialnym.

-Co roku przypominamy, jak istotną rolę odegrały wydarzenia plebiscytowe w historii naszej Ojczyzny – podkreśla N. Cesarz.

Z tej okazji właśnie w poniedziałek, 11 lipca 2022 r. w Janowie odbędą się uroczystości związane z plebiscytowym jubileuszem. O godz. 12.00 rozpocznie się Msza św. sprawowana w miejscowym kościele, po której złożone zostaną kwiaty przed mogiłą Janowiaków. Po zakończeniu uroczystości będzie można również zwiedzić Izbę Pamięci działającą przy Szkole Podstawowej w Janowie.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Świat bez broni jądrowej. Apel w 77. rocznicę ataku na Nagasaki

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

g
gapcio
a tablica z Sądu upamiętniająca plebiscyt ma godne miejsce czy leży gdzieś w szafie !!
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie